Bienveníos al espaciu de la llingua Asturies.com ofrezte, en collaboración con Ramón d'Andrés y Espaciu y Tiempu, información sobre l'actualidá y les novedaes lliteraries referíes a la llingua asturiana. Si tienes dalguna información que crees que paga la pena que seya conocida escribi.

Academia de la Llingua Asturiana: Gramática de la llingua asturiana (2ª edición), Uviéu, 1999. La Gramática de la llingua asturiana, auténticu finsu na historia del idioma asturianu, foi ún de los llibros más vendíos desque salió a la lluz el pasáu mayu de 1998. Los 2.000 exemplares de la primera edición estrincáronse en pocos meses, y l'Academia asoleyó la segunda, que tien unes pequeñes amestadures nos apartaos II.3.2.4, II.3.2.5, XIX.5 y unes poques correiciones d'errores. Lo más destacao d'esta 2ª edición ye l'índiz final de materies, que ta triplicáu con gran detalle. Son en xunto 442 páxines, frente a les 414 de la primera edición.

Ediciones Trabe: Catálogu 1999, Uviéu, 1999. Catálogu completu de toles publicaciones d'esa editorial uvieína, especializada en llibros en llingua asturiana.

Xosé Caveda & Xosé Francisco d'Uría: Poemes de mediaos del sieglu XIX, númberu 56 de la coleición "Cartafueyos de Lliteratura Escaecida", Academia de la Llingua Asturiana, 1999. Importante coleición de cartafueyos pa dar a conocer aquelles obres y autores escaecíos pol vientu de la historia y del desdexamientu. Nesti númberu publíquense dos poemes n'asturianu, quiciabes inéditos hasta agora, de Xosé Caveda y de Xosé Francisco d'Uría, recoyíos nel manuscritu del álbum románticu de Carmen Fernández Baeza de Riego (Madrid-Ponferrada, 1853-1854), que s'atopa na seición de manuscritos de la Biblioteca de Cataluña. Reprodúcense los manuscritos y la so trescripción, llabor fechu pola profesora Ana María Cano.

Xulio García Quevedo: Poemes (1918-1919), númberu 57 de la coleición "Cartafueyos de Lliteratura Escaecida", Academia de la Llingua Asturiana, 1999. Más conocíu como Pepín Quevedo, estos poemes teníen publicáose na revista Asturias de L'Habana ente 1918 y 1919. Agora rescátense pa da-y lluz a la nuestra historia lliteraria.

Benito Canella Meana: Poesíes escaecíes (1879-1887), númberu 58 de la coleición "Cartafueyos de Lliteratura Escaecida", Academia de la Llingua Asturiana, 1999. El lliteratu y políticu uvieín Benito Canella (1809-1882), pá del asturianista y rector universitariu Fermín Canella, cuntaba asoleyar les sos poesíes n'asturianu col títulu Cantares y romances, faules y utres coples. Enxamás se fizo realidá, y los manuscritos orixinales nun se conocen, a nun ser les seis poesíes que nesti llibrín se rescaten agora.

Cipriano Álvarez Pedrosa: Obra ensin asoleyar (trescripción de testos manuscritos), númberu 45 de la coleición "Llibrería facsimilar", Academia de la Llingua Asturiana, Uviéu, 1999. Coleición dedicada a rescatar aquellos autores y aquelles obres escaecíes pol vientu de la historia o del desdexamientu. Recupérase agora a Cipriano Álvarez Pedrosa, notariu d'Uviéu que nació en 1863 y morrió en 1927, que cultivó l'asturianu. Esti llibrín recueye lo que se conoz d'esti autor, que son catorce obres en versu y en prosa de los años 10 d'esti sieglu. Reproduzse'l facsímil manuscritu y la so trescripción al llau.

Dellos autores: Actos de la XIX Selmana de les Lletres Asturianes dedicada a Xosefa Xovellanos (1745-1807), númberu 26 de la coleición "Documentos", Principáu d'Asturies, 1998. Na primera selmana de mayu, la Conseyería d'Educación y Cultura del Principáu, a comuña cola Universidá d'Uviéu y l'Institutu Feijoo d'Estudios del Sieglu XVIII, organizó unes xornaes dedicaes a la figura de Xosefa Xovellanos, hermana del intelectual y políticu xixonés y una de les poquísimes muyeres que fixeron del asturianu la so ferramienta lliteraria. Nesti llibru recuéyense les conferencies d'aquelles xornaes, a cargu de los especialistes Pilar Zorrozúa, Xuan Carlos Busto, Loreto Díaz, Elena de Lorenzo y Álvaro Ruiz de la Peña.

Xaime Gabriel González Arias & Ismael González Arias: L'asturianada (ensayu sobre la vitalidá d'un xéneru), númberu 27 de la coleición "Documentos", Principáu d'Asturies, 1998. Los autores ganaron con esti trabayu'l VIII Premiu d'Ensayu "Máximo Fuertes Acevedo" que convoca añalmente la Conseyería de Cultura del Principáu. Ye un interesante llibru onde se fai un fondu repasu a la historia y al estáu actual d'esi xéneru de canción popular que ye l'asturianada o tonada, proponiendo al empar delles idees pa renovalu y evitar la so atrofia.

Nacho Fonseca: Cantares vieyos... voces nueves, Academia de la Llingua Asturiana, Uviéu, 1999. Esti llibrín recueye les lletres y les partitures de dieciocho cantares populares perconocíos: "El mio Xuan", "Señor San Xuan", "Soi de Pravia", etc. Trátase d'un trabayu empobináu al usu didácticu nes escueles, que se completa con un discu compactu onde tán grabaos los cantares. L'autor, el maestru polesu Nacho Fonseca -nuevu académicu nesti Día de les Lletres Asturianes-, ye una autoridá nesta mena de llabores. Foi director de dellos grupos musicales formaos por escolinos, y tien yá cuatro discos publicaos.

Constantino Cabal: L'alborá de los malvises, númberu 1 de la coleición "Monsagru", Trabe Ediciones, Uviéu, 1998. Editáu la primer vegada en 1944, esti llibru de poemes supón una de les obres maestres de Constantino Cabal (Uviéu, 1877-1967), y, de xuru, un verdaderu fitu na lliteratura asturiana nuna época culturalmente mui escariada. De la so importancia diz el fechu de que se reeditó en 1959, y güei sigue siendo un puntu de referencia nel periodu que va de la posguerra hasta los años 70. El so autor foi perconocíu tamién como investigador del folclor y los vezos populares d'Asturies. Con prólogu de Xuan Bello.

Xuan Bello: La vida perdida, Llibros del Pexe, Xixón, 1999. Axúntense nesti llibru cuatro poemarios de Xuan Bello yá espublizaos: El llibru de les cenices (1988), Los nomes de la tierra (1990), El llibru vieyu (1994) y Los caminos secretos (1997). N'edición billingüe del propiu autor, con prólogu de Pablo Antón Marín Estrada.

Raquel Díaz Orviz: Publicaciones n'asturianu (catálogu bibliográficu), 1997, Principáu d'Asturies, 1998. Esti catálogu bibliográficu de les publicaciones n'asturianu ye continuación de los asoleyaos nos años 1992, 1994 y 1997. Ofrécense fiches bibliográfiques clasificaes per materies, y al final un índiz d'autores y otru de títulos d'obres.

Cipriano Álvarez Pedrosa: Obra ensin asoleyar (trescripción de testos manuscritos), númberu 45 de la coleición "Llibrería facsimilar", Academia de la Llingua Asturiana, Uviéu, 1999. Coleición dedicada a rescatar aquellos autores y aquelles obres escaecíes pol vientu de la historia o del desdexamientu. Recupérase agora a Cipriano Álvarez Pedrosa, notariu d'Uviéu que nació en 1863 y morrió en 1927, que cultivó l'asturianu. Esti llibrín recueye lo que se conoz d'esti autor, que son catorce obres en versu y en prosa de los años 10 d'esti sieglu. Reproduzse'l facsímil manuscritu y la so trescripción al llau.

Dellos autores: Actos de la XIX Selmana de les Lletres Asturianes dedicada a Xosefa Xovellanos (1745-1807), númberu 26 de la coleición "Documentos", Principáu d'Asturies, 1998. Na primera selmana de mayu, la Conseyería d'Educación y Cultura del Principáu, a comuña cola Universidá d'Uviéu y l'Institutu Feijoo d'Estudios del Sieglu XVIII, organizó unes xornaes dedicaes a la figura de Xosefa Xovellanos, hermana del intelectual y políticu xixonés y una de les poquísimes muyeres que fixeron del asturianu la so ferramienta lliteraria. Nesti llibru recuéyense les conferencies d'aquelles xornaes, a cargu de los especialistes Pilar Zorrozúa, Xuan Carlos Busto, Loreto Díaz, Elena de Lorenzo y Álvaro Ruiz de la Peña.

Xaime Gabriel González Arias & Ismael González Arias: L'asturianada (ensayu sobre la vitalidá d'un xéneru), númberu 27 de la coleición "Documentos", Principáu d'Asturies, 1998. Los autores ganaron con esti trabayu'l VIII Premiu d'Ensayu "Máximo Fuertes Acevedo" que convoca añalmente la Conseyería de Cultura del Principáu. Ye un interesante llibru onde se fai un fondu repasu a la historia y al estáu actual d'esi xéneru de canción popular que ye l'asturianada o tonada, proponiendo al empar delles idees pa renovalu y evitar la so atrofia.

Nacho Fonseca: Cantares vieyos... voces nueves, Academia de la Llingua Asturiana, Uviéu, 1999. Esti llibrín recueye les lletres y les partitures de dieciocho cantares populares perconocíos: "El mio Xuan", "Señor San Xuan", "Soi de Pravia", etc. Trátase d'un trabayu empobináu al usu didácticu nes escueles, que se completa con un discu compactu onde tán grabaos los cantares. L'autor, el maestru polesu Nacho Fonseca -nuevu académicu nesti Día de les Lletres Asturianes-, ye una autoridá nesta mena de llabores. Foi director de dellos grupos musicales formaos por escolinos, y tien yá cuatro discos publicaos.

Constantino Cabal: L'alborá de los malvises, númberu 1 de la coleición "Monsagru", Trabe Ediciones, Uviéu, 1998. Editáu la primer vegada en 1944, esti llibru de poemes supón una de les obres maestres de Constantino Cabal (Uviéu, 1877-1967), y, de xuru, un verdaderu fitu na lliteratura asturiana nuna época culturalmente mui escariada. De la so importancia diz el fechu de que se reeditó en 1959, y güei sigue siendo un puntu de referencia nel periodu que va de la posguerra hasta los años 70. El so autor foi perconocíu tamién como investigador del folclor y los vezos populares d'Asturies. Con prólogu de Xuan Bello.

Xuan Bello: La vida perdida, Llibros del Pexe, Xixón, 1999. Axúntense nesti llibru cuatro poemarios de Xuan Bello yá espublizaos: El llibru de les cenices (1988), Los nomes de la tierra (1990), El llibru vieyu (1994) y Los caminos secretos (1997). N'edición billingüe del propiu autor, con prólogu de Pablo Antón Marín Estrada.

Raquel Díaz Orviz: Publicaciones n'asturianu (catálogu bibliográficu), 1997, Principáu d'Asturies, 1998. Esti catálogu bibliográficu de les publicaciones n'asturianu ye continuación de los asoleyaos nos años 1992, 1994 y 1997. Ofrécense fiches bibliográfiques clasificaes per materies, y al final un índiz d'autores y otru de títulos d'obres.

REVISTES

Asturies, memoria encesa d'un país, númberu 6, avientu de 1998. Edita: Conceyu d'Estudios Etnográficos "Belenos", Uviéu. Yá pel númberu 6, esta revista nun dexa d'allega-y al llector y al estudiosu bones dosis de calidá y rigor científicu alredor de temes históricos, etnolóxicos, antropolóxicos, artísticos, folclóricos dientro l'ámbitu d'Asturies. Destaca un artículu del historiador inglés Raymond Carr, de la Universidá d'Oxford, tituláu "Asturies: una visión personal", escritu a costa fecha pa la revista.

Lletres asturianes, númberu 70, febreru de 1999. Edita: Academia de la Llingua Asturiana, Uviéu. Revista d'investigación filolóxica y de creación lliteraria. Nesti númberu apaecen trabayos d'investigación toponímica (Xosé Lluis García Arias, David García López & Ricardo Boyano Andrés) y lliteraria (Esperanza Mariño Davila, Ana Isabel Llaneza Vioque). Tamién se toquen temes d'historia (Javier Fernández Conde) y de historia de les ideoloxíes (Roberto González-Quevedo).

El llapiceru, númberu 16. Edita: Conceyu Bable-Xixón. La veterana de les revistes de cómic n'asturianu. Ofrez nesti númberu historietes y trabayos de Manuel Sayar y d'Israel Álvarez. ·

Lliteratura, númberu 15, iviernu de 1999. Edita: Academia de la Llingua Asturiana, Uviéu. Revista de creación y crítica lliteraries. Esti númberu ofrez una entrevista colos autores de cómic Ígor, Ruma y Son; narraciones de Vicente García Oliva y de Miguel Rojo; poesía de Xuan Porta; ensayu de Xosé Bolado; traducción de poemes de Vicente Aleixandre, a cargu de Xosé Lluis García Arias; y crítica de la obra Zunes de Xuan Santori, fecha por Miguel Ramos Corrada.

D'OTRA MANERA
Apaeció tamién el númberu 10 de la revista Entrambasauguas (a revista del Navia-Eo), con interesantes artículos y trabayos sobre les rondalles de la zona Navia-Eo, sobre la Televisión del Institutu de Tapia, sobre les cueves y castros d'Os Coutos, y otros.