| Movilización de la Xunta
28/9/2000 (Redacción)
La Xunta pola Defensa de la Llingua
Asturiana tien convocada na Plaza'l Xeneral Riego d'Uviéu, una
concentración a les ocho la tarde en protesta pola decisión del
Congresu los Diputaos refugando la creación de la Llicenciatura en
Filoloxía Asturiana. La concentración cuenta col sofitu de tolos
partíos políticos con representación na Xunta Xeneral del
Principáu (menos del PSOE y el PP), de gran parte de los sindicatos
(CC.OO., UGT, USO, CSI y SUATEA), y de tolos Conseyos de la Mocedá del
Principáu. La convocatoria de la Xunta ye l'entamu d'una campaña
de movilizaciones contra la decisión del Congresu. Pues lleer les
reaiciones y comunicaos sobre esta cuestión nel nuestru
especial.
El dudosu cientifismu de
la Sociedá Española de Llingüística
28/9/2000 (Ramón d'Andrés)
Nel últimu númberu de la
Revista Española de Lingüística, correspondiente a
xunetu-avientu del 1999, inclúinse 260 páxines baxo'l
títulu xenéricu "Bibliografía Lingüística
Española", que quier ser un panorama xeneral de los llibros y
artículos en revistes especializaes publicaos nel periodu 1992-1996. Los
autores d'esta bibliografía dedíquen-y apartaos al
español, gallegu, portugués, catalán, vascu,
francés, italianu, inglés, alemán, llingües
mesopotámiques, llingües ugarítiques, llingües
semítiques, feniciu y púnicu, exipciu, llingües prerromanes
de la Península Ibérica y llingües diverses del tueru
indoeuropéu. ¿Y l'asturianu? Arrequexaes nun apartáu
tituláu "Lenguas hispánicas en general", apaecen unes
poques publicaciones n'asturianu. Pa detrás, la publicación
más importante de la filoloxía asturiana, Lletres Asturianes, nun
figura na llista de revistes especializaes.
Too esto nun tien nada d'estrañar. Convién recordar que nel
Simposiu de la Sociedá Española de Llingüística
d'avientu de 1998, celebráu en Madrid, un grupu de caciques que dirixe
esa sociedá censuró (cola oposición del presidente, un
catalán) la presentación de la Gramática de la Llingua
Asturiana de l'Academia de la Llingua, llueu de tener abiertu un espaciu
específicu nel programa del Simposiu que yá se taba anunciando en
público. La cacicada foi denunciada na asamblea de socios polos
profesores d'Uviéu, Alfredo Álvarez y Ramón
d'Andrés, pero nada se pudo facer. Les maniobres de la perviuda
tovía teníen eficacia.
Reedítase un
importante llibru de Xosé Lluis García Arias
28/9/2000 (Ramón d'Andrés)
El pasáu 26 de setiembre
presentóse en Xixón una nueva edición del llibru
Pueblos asturianos: el porqué de sus nombres, del que ye autor
Xosé Lluis García Arias, filólogu de la Universidá
d'Uviéu y presidente de l'Academia de la Llingua Asturiana. El llibru,
escritu en castellanu, ye un recorríu mui completu per tola toponimia
d'Asturies, afondando na conocencia del orixe de cada nome de llugar y
conxuntando la rigorosidá científica --que fai d'él una
guía escelente pal investigador de la nuestra toponimia-- cola
divulgación amena, que lu convierte nuna obra mui entretenida pal
llector profanu na materia. La primer edición de Pueblos
asturianos..., a cargu de la desapaecida Editorial Ayalga, remóntase
a 1977, nel riscar de la Transición, y daquella foi un auténticu
fitu nel panorama de la llingua asturiana, de manera que llegó a tener
tres ediciones, toes escosaes. La edición actual, a cargu
d'Alborá Llibros, ta mui ameyorada, non sólo porque'l
conteníu científicu ta puestu al día depués de
ventitrés años, sinón porque ta acompañada d'un
índiz de tolos topónimos que se comenten. Nel actu de
presentación falaron l'editor, Xicu Xabel Díaz Yepes; Fernando
Canellada, en representación de La Nueva España;
José Javier Medina, de El Comercio; y el propiu autor, el
profesor García Arias, que fizo una docta y prestosa disertación
sobre les característiques del llibru y punxo exemplos ilustrativos que
foron de munchu interés pal públicu.
El Congresu refuga la
llingua asturiana 21/9/2000
(Redacción) El
Congresu de los Diputaos refugó ayeri, colos votos de PP y PSOE la
iniciativa d'IU pola que se pidía que s'apoyare la llicenciatura de
Filoloxía Asturiana, pidía pola Universidá d'Uviéu
y pol Parllamentu Asturianu por unamidá. Nos círculos culturales
y políticos asturianistes recibióse con indignación la
noticia que ye incomprensible si nos decatamos de que PP y PSOE votaron a favor
de la mesma ioniciativa nel Parllamentu Asturianu. Ente los colectivos que
fixeron comunicaos de protesta tán l'Academia de la Llingua Asturiana,
IU, BIA, y Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana. Nesti momentu tamos
faciendo un especial sobre'l tema con toles reacciones. tate atentu a esta
sección.
Iniciatives pol
Mirandés 21/9/2000
(Redacción) El
nuesu collaborador mirandés, Reis Lima, directamente dende Picuote
infórmanos de delles iniciatives pa la promoción del
mirandés apaecíes na revista quincenal
A Voz do nordeste, ente les
que ta la la creación d'un Insitutude la Llingua Mirandesa. Reproducimos
l'artículu darréu (en portugués)
"Instituto da Língua Mirandesa - Para
breve em Miranda do Douro A Língua Mirandesa, oficilalizada pela Lei
nº 7/99, está a iniciar, como língua institucionalizada, a
sua caminhada rumo à afirmação e ao desenvolvimento.
Nascida e conservada em meio de grande rusticidade, a língua do
campo, do lar e do amor como a designou o grande etnólogo, Leite
de Vasconcelos, começou a ser idioma escrito, segundo António
Maria Mourinho, no último quartel do séc. XIX. Instrumento de
comunicação predominantemente oral, o falar mirandês tem
suscitado, desde há muito, a curiosidade de muita gente e o interesse de
estudiosos e cientistas por este ramo da linguística românica. O
reconhecimento recente como língua minoritária oficial é o
culminar de um trabalho tenaz e persistente de gerações de
mirandeses e de gente das mais diversas proveniências que se empenharam,
não apenas pela sobrevivência local, mas também pela
promoção e divulgação, no país e no
estrangeiro, deste falar diferente e singular. A Língua Mirandesa
continua, pois, o seu caminho, mais viva, robusta, confiante e determinada. A
confirmá-lo atente-se no conjunto de iniciativas, umas já
realizadas, outras programadas e que visam, fundamentalmente e em
síntese, a consolidação e a intensificação
do uso do Mirandês. Formação - Curso de verão
Cientes de que se torna imperioso preparar jovens e adultos para o ensino do
idioma, cinco professores mirandeses e um estudante universitário
frequentaram recentemente em Oviedo, Astúrias, com o patrocínio
do Governo Civil deste Distrito, em parceria com Academia da Língua
Asturiana, um Curso de Verão de Asturiano, irmão do
Mirandês. De referir, como novidade, que no próximo ano lectivo
(2000/2001), as Escolas do 1º Ciclo do Ensino Básico do concelho de
Miranda do Douro terão, em regime de opção, a disciplina
de Mirandês, tendo já o Ministério da
Educação destacado um professor para esse fim. Instituto da
Língua Mirandesa A necessidade da existência de uma entidade
autónoma, com personalidade jurídica, capaz de defender e
dignificar os interesses da instituição, de servir como o
interlocutor válido junto das diversas instâncias, de fomentar e
gerir as actividades próprias da sua esfera de acção,
são alguns dos motivos que estão na base da criação
do referido Instituto. Esta decisão resultou do encontro realizados nos
dias 3 e 4 de Setembro, em Miranda do Douro e que reuniu professores de
Mirandês, o autor do Projecto-Lei da Língua Mirandesa, o
Governador Civil do Distrito, cultores da Língua Mirandesa e a
Presidente do Centro de Linguística Nacional. A Câmara Municipal
que havia sido atempadamente convidada a participar nesta reunião,
não compareceu, não obstante ter confirmado, previamente, a sua
presença na mesma. Foi dessa reunião que saiu a decisão de
se avançar apara a criação do referido Instituto e de se
proceder, desde já, à elaboração dos respectivos
estatutos que se prevê venham a ser aprovados em reunião a
realizar em Novembro ou Dezembro, já com outros elementos incorporados,
designadamente aquelas pessoas que trabalharam na elaboração da
Convenção Ortográfica da Língua Mirandesa. Com a
criação do Instituto, novos horizontes se abrem ao
Mirandês. Desde logo, a possibilidade de inscrição no
Bureau das Línguas Minoritárias da União Europeia,
circunstância que lhe permitirá obter fundos para algumas das suas
iniciativas. A participação, já no próximo ano, no
Ano Europeu das Línguas 2001 é também uma
consequência dessa filiação na grande família
europeia. Para esse evento, várias são as acções
propostas pela Comissão Nacional e que começarão a ser
já realizadas no corrente ano. Programação de iniciativas
Da proposta de programação de iniciativas, para não sermos
exaustivos, referimos apenas algumas, aquelas que nos parecem assumir maior
relevância. Acções para o desenvolvimento interno do
Mirandês: Produção de textos literários e não
literários (estão no prelo ou vias de encaminhamento para a
tipografia algumas obras de Amadeu Ferreira e António Bárbolo).
Criação de um site de informação permanente.
Formação de formadores: está já acordado com a UTAD
[Universidade de Trás-os-Montes e Alto Douro] a realização
de um Curso Intensivo de Verão no Pólo de Miranda do Douro. Nessa
mesma instituição universitária serão levadas a
efeito, no mês de Novembro próximo, as Jornadas Sobre a
Língua e Cultura Mirandesas. Produção de instrumentos
auxiliares da aprendizagem da língua
(Prontuário/Vocabulário Ortográfico;
elaboração de Manuais de Ensino). Promoção da
língua junto da população com: Acções de
formação (seminários, concursos literários);
Animação cultural; Criação do Dia da Língua
(destinado, sobretudo, a mostrar a criação literária em
Mirandês). Acções para o desenvolvimento do Mirandês
no exterior: Trabalho de divulgação feito através de
exposições e da utilização dos meios da
comunicação social; Realização de jornadas sobre a
Língua Mirandesa; Publicação de trabalhos em revistas
nacionais e internacionais e participação em seminários e
congressos. É uma proposta de programação que exige uma
concertação de interesses, de esforços e a
mobilização de meios materiais e humanos. O Grupo de Estudo tem
bem a noção das responsabilidades assumidas. Mas está
confiante nas potencialidades que se abrem a este projecto e contam com o
empenhamento, com a colaboração e apoio de pessoas e
instituições decididamente interessadas na
preservação, na promoção e divulgação
da Língua Mirandesa."
Entama'l cursu con 12
places más de llingua asturiana 14/9/2000 (Redacción) Esti añu paez qu'en tolos
centros onde se va poner llingua asturiana va haber profesor de la qu'entama'l
cursu y que se van cubrir tolos centros con "demanda", entendiendo
esta pallabra na curtia acepción que tien no que se refier a la
escolarización de la llingua, como vien informando cuantayá
Asturies.com. Sicasí, el sindicatu d'enseñanza SUATEA
denuncia que, anque anguaño esisten 12 places más, los puestos
siguen tando presentes namás que de manera funcional, ensin aparecer de
manera xurídica nel catálogu de puestos de trabayu de los centros
y que fai falta desarrollar midíes como l'aprobación de tres
normatives llegales: el Decretu de Currículum Base de Llingua Asturiana,
el decretu d'Escolarización y el Catálogu de Puestos de Trabayu.
Con ello esta asignatura diba ser igual que les demás.
L'Academia de la Llingua
apurre los sos diplomes 14/9/2000
(Redacción) L'Academia de la Llingua Asturiana apurre el vienres 15 de setiembre
los diplomes acreditativos de l'asistencia a los sos XVIII Cursos de
Branu celebraos en Cangas. L'actu fadráse nel Aula Magna de la
Universidá d'Uviéu a les 19:30 hores.
Conciertu pola
Oficialidá 7/9/2000 Un añu más, la
Xunta pola Defensa de la Llingua
Asturiana va entamar el so Conciertu pola Oficialidá,
treslladáu esti añu al mes de setiembre. El Conciertu va
cellebrase nel Pueblu d'Asturies de Xixón los díes 9 y 10. Nel
van participar, ente otros, los grupos Lliberdón,
Felpeyu, N'Arba y la Banda Gaites Noega.
Al habitual conciertu van sumase, de sábadu, otres actividaes musicales,
como la tonada, el baille tradicional o l'actuación de la bandina Los
Ciquitrinos.
Pero nun va ser namás que música, ya que de lo que se trata ye de
facer una actividá más grande y prestosa, con xuegos
tradicionales, talleres de tresmisión oral etc. Cúntase cola
presencia d'otres organizaciones culturales. Esti conciertu marca la
recuperación del Pueblu d'Asturies, un gran recintu nel que
s'asitien el Muséu la Gaita y el Muséu Etnográficu del
Pueblu d'Asturies, como un espaciu vivu pa tolo rellacionao cola cultura
asturiana
L'Academia de la Llingua
cumple venti años7/9/2000 L'Academia de la Llingua Asturiana,
fundada nel añu 1980 pol Conseyu Rexonal d'Asturies, institución
preautonómica, cumple venti años d'esistencia. Con esti motivu,
el so presidente, Xose Lluís García Arias, entrevistóse
cola presidenta de la Xunta Xeneral del Principáu, María
Jesús Álvarez, col aquel de preparar los actos conmemorativos del
aniversariu, que tendrán de cellebrase d'equí a lo que queda
d'añu. Arias, que-y mostró a la Presidenta la intención de
cellebrar un actu conmemorativu unitariu cola presencia de tolos partíos
políticos con representación na Xunta Xeneral, afirmó
alcontrar una bona predisposición durante la entrevista, anque
tamién manifestó a la Presidenta que los llogros algamaos na
normalización llingüística nel tarrén institucional
nun son abondos, faltando entovía por facese realidá la
más importante de les necesidaes llingüístiques, la
declaración d'oficialidá del idioma. Arias reconoció
qu'hai pasos importantes na ensiñanza, pero namás qu'en primaria,
mientres que nes enseñances medies la presencia del asturianu ye cuasi
testimonial. La Presidenta responderá la prósima selmana a
l'iniciativa de l'academia.
Per otru lláu, X.Ll. García Arias cuenta con aconceyase pa esti
mes col Conseyeru d'Educación y facer con elli una valoración
sobre l'alcuerdu firmáu ente la Conseyería y
l'Academia.
Opina
sobre esti tema nel Foru
Por una TV
n'asturianu7/9/2000 La Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana va
revitalizar la so campaña pola consecución d'una TV asturiana
100% n'asturianu. Esta campaña, que tien ya'l sofitu de les firmes de
más de 10.000 asturianos, llevaba un tiempu paralizada pol aparente
desinterés institucional por echar a andar el canal televisivu
autonómicu. Agora que la cuestión vuelve a tar
d'actualidá, la Xunta nun va dexar pasar la oportunidá de que se
sienta esta reivindicación. Sigún publica'l diariu "El
Comercio"(7/9/2000), el presidente de l'Academia tamién se
manifiesta partidariu de la presencia al 100% del asturianu na futura
televisión asturiana.
Opina
sobre esti tema nel Foru
|