Bienveníos al espaciu de la llingua Asturies.com ofrezte xunto con Espaciu y Tiempu, información sobre l'actualidá de la llingua asturiana. Si tienes dalguna información que crees que paga la pena que seya conocida escribi.

29/3/2001 Ayeri inauguróse'l "VIII Alcuentru de Llingua Minoritaria y Educación", presidíu por José Luis Iglesias Riopedre, viceconseyeru d'Educación, que comentó los problemes que tien el so departamentu col Ministeriu d'Educación pa facer la catalogación de la plantilla orgánica de profesores d'asturianu. Nun-y importó dicir que la mayor parte d'estos problemes deriven de la falta d'oficialidá del nuestru idioma. Dixo tamién qu'agora esisten 110 profesores en primaria, de los que 53 son a tiempu completu. Depués de dicir qu'hai dellos avances en Primaria -anque reconoció que yeren insuficientes- y que la Secundaria ta "en barbechu", pasó a dar cifres y remembró que de 1984 p'acá pasóse de 6 centros qu'impartíen l'asignatura d'asturianu a los 199 actuales, lo que supón que ta presente nel 73% de la rede pública, algamando a 14.722 alumnos. Pronosticó qu'enantes d'acabar esta lexislatura va llegase al 90% de les escueles. Pelo contrario, en Secundaria, de los 27 centros que pidieron dar asturianu esti cursu, danlo 15, que sumen 519 alumnos.
Riopedre anunció tamién que pal cursu que vien cuenten esparder la asignatura a los centros concertaos, según elli pa nun discriminar d'una rede educativa a la otra. Faló de la necesidá d'incluir l'asturianu nel Proyectu Llingüísticu de Centru, xunto col castellanu y les llingües estranxeres. Acabó emponderando'l llabor de l'Academia como impulsora de la normalización, al tiempu que defendió la inclusión del asturianu na ensiñanza como fomentu d'un patrimoniu cultural y d'identidá.

Opina sobre esta noticia nel Tableru d'Anuncies

29/3/2001 El Principáu va sofitar el "Proyectu Keltic" (Knowledge European Languages To Increase Communication), cofinanciáu pola Unión Europea y ensertáu dientro de los actos programaos pa esti añu 2001, que ta declaráu "Añu Européu de les Llingües" pol propiu Conseyu d'Europa, col oxetivu de fomentar el multillingüismu y concienciar a la xente sobre la diversidá llingüística europea. El gobiernu asturianu va entamar delles actividaes cola collaboración de l'Academia de la Llingua, l'Alianza Francesa y l'Asociación Asturiana de Profesores de Llingües Estranxeres, asina como los institutos asturianos de Muyer y Xuventú.
Pa primeros del mes de mayu va celebrase un alcuentru de llingües y cultures nel auditoriu Príncipe Felipe. Na presentación que tuvo llugar la selmana pasada, el representante de l'Academia dixo que "la llingua asturiana vive un momentu d'esplendor a nivel lliterariu y social; nenguna llingua tuvo un desarrollu tan espectacular nos últimos venti años; el nuestru casu ye la envidia pa munches sociedaes europees". El proyectu asturianu ye ún de los 43 escoyíos en tola Unión, de los que namás que 4 son del Estáu Español.
La Directora Xeneral de Cultura, Ana Navarro dixo que se diba facer un esfuerciu especial pa promocionar la riqueza llingüística y cultural asturiana, sobremanera ente la mocedá.

Opina sobre esta noticia nel Tableru d'Anuncies

29/3/2001 Dientro del VIII Alcuentru Llingua Minoritaria y Educación, David Guardado presentó ayeri una comunicación sobre les posibles aplicaciones didáctiques de la llingua asturiana na rede. Nella presentó delles novedaes, como la que supón, dende'l puntu de vista lliterariu, la esistencia del Proyectu Caveda y Nava, que se cuenta con convertir nun fondu bibliográficu de la lliteratura asturiana anterior a 1950. D'otru llau, amosó tamién les posibilidaes de disponer d'un contactu directu cola realidá llingüística pentemedies de la internet. Nesti sen, amosó l'exemplu d'iniciatives como l'acabante d'apaecer "Archivu Oral de la Llingua Asturiana" . El alcuentru continúa güei con una conferencia de Joan Perera, de la Universidá de Barcelona, que va tratar de les interferencies llingüístiques en contestos billingües.

Opina sobre esta noticia nel Tableru d'Anuncies

29/3/2001 Nel Campus de la Vega de la Universidá d'Uviéu, presentóse ayeri'l segundu númberu de la revista lliteraria "Entellunu", editada por Ediciones Trabe. Yera parte de la primer xornada del "Alcuentru Astur-Gallegu de Poesía", nel que se presentó tamién una nueva revista on-line que prepara la editorial gallega "Letras de Cal". Esta iniciativa nació pola aportación económica personal de 18 escritores, según comentaron Ígor Lugris y Yolanda casado, responsables de la editorial. Pela tarde hubo una mesa redonda na que tuvieron Ramón Lluis Bande, Fran Gayo y Yolanda Casado, ente otros, y llectura de poemes nos dos idiomes. Güei, a les 12, mesa redonda sobre poesía, cola participación de Jordi Doce, Basilio Rodríguez, José Luis Piquero, Xuan Bello y Ígor Lugris.

Opina sobre esta noticia nel Tableru d'Anuncies

22/3/2001 La "Organització pel Multillingüisme", asociación que promueve'l desenvolvimientu del plurillingúismu real a nivel del Estáu Español y que foi la promotora de campañes como la de los sellos nes diferentes llingües españoles, ta enfotada agora nuna iniciativa pa consiguir que los documentos d'identificación personal (DNI y pasaporte) se emitan nes llingües de les correspondientes comunidaes autónomes. La propuesta ta basada en modelu belga y suizu, de manera que los documentos taríen escritos en toles llingües en tol territoriu estatal, cola diferencia de qu'en cada comunidá con llingua oficial apaecería ésta en primer llugar, y les otres cuatro depués.
Nos casos del asturianu, aragonés y occitanu (aranés), al nun ser éstes tovía oficiales, la propuesta ye que caúna apaeciera en quintu llugar nel so territoriu respectivu, cola diferiencia añadida de que nun taríen nos demás documentos espedíos nel restu del Estáu. Quedaría a voluntá de les instituciones autonómiques asturianes la decisión de pasar l'asturianu del quintu al primer puestu. La "Organització pel Multilingüisme" pide comprensión a l'Academia de la Llingua y a la Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana, organización que lleva n'Asturies les campañes de la Organització pel Multilingüisme por nun poder dir más p'allá nesta petición que se va elevar a les instituciones estatales, al nun tener l'asturianu cobertura llegal bastante pa más.

Opina sobre esta noticia nel Tableru d'Anuncies

22/3/2001 Organizaos pola Academia de la Llingua en collaboración col Centru de Profesores y Recursos d'Uviéu, celébase los díes 28, 29 y 30 d'esti mes de marzu na Escuela Universitaria de Maxisteriu, la 8ª edición d'unos alcuentros qu'a lo llargo de les sucesives ediciones vieno tratando aspectos variaos de la problemática educativa de les comunidaes billingües y les sos aplicaciones al casu asturianu. Esta edición lleven de títulu "Les Habilidaes Llingüístiques nel Aula". El miércoles 28, a les 18 hores ábrense los alcuentros con una conferencia de Mª Jesús Goikoetxea, de la Universidá Pública de Navarra sobre "l'aprendizax de la llecto-escritura en contestos billingües". De 19 a 19'30 David Guardado presenta una comunicación sobre la llingua asturiana na rede y les sos aplicaciones didáutiques. La xornada del miércoles remata cola conferencia de X.Antón G. Riaño, de l'Academia de la Llingua, titulada "actitúes sociollingüístiques del alumnáu de Secundaria d'Asturies"
El segundu día abre les xornaes Joan Perera, de la Universidá de Barcelona, cola conferencia "Interferencies llingüístiques en contestos billingües: les llendes de la escuela", de 18 a 19 hores. Na siguiente media hora, Marta Mori va falar de "la fastera lliteraria nos currículos de llingiua asturiana en Primaria y Secundaria", pa dar pasu a la conferencia de Carme Ruiz-Tilve, de la Universidá d'Uviéu sobre "Teatru, dramatización y enseñanza del asturianu na Educación Primaria".
L'últimu día, vienres 30, entama tamién a les 18 hores cola conferencia de Miquel Siguán, tamién de la Universidá de Barcelona, que volviendo a analizar aspectos de la educación billingüe va falar de l'aplicación d'ésta al aprendizax d'una llingua minoritaria. A les 19 hores Berta Piñán presenta una comunicación na que fai una propuesta d'escritura creativa na Educación Secundaria. Les xornaes acaben cola conferencia de Uri Ruiz Bikandi (Universidá del País Vascu) sobre "Formación llingüística integral y tresferencia d'habilidaes".
Pa información y matrícula nesti "VIII Alcuentru" hai que se dirixir a L'Academia de la Llingua Asturiana o C.P.R d'Uviéu. Nestos dos organismos fadráse entrega del correspondiente certificáu d'asistencia

Opina sobre esta noticia nel Tableru d'Anuncies

22/3/2001 Según publica'l "Diario de Tras-os-Montes", convócase un concursu pa promover la llingua de Miranda, dientro de los actos del "Añu Européu de les Llingües". Nes bases destaca una clausula que obliga a respetar la "convención ortográfica mirandesa" . Según el conseyeru de cultura del organismu autónomu de Miranda de l Douro "l' oxetivu del concursu ye dar a conocerer nuevos valores y arriquecer l'espoliu lliterariu de la llingua mirandesa, pa potenciala como segunda llingua oficial de Portugal, aprobada que ye".
El concursu ta abierto a toles edaes y a residentes o non del conceyu de Miranda. Per otru llau lado, la autarquia (autonomía) mirandesa pidió fondos europeos pa una riestra d'iniciatives culturales pa presentar nel "dia de la lhéngua", col propósitu de "dignificar esta forma secular de comunicar y pa universalizar la cultura ancestral de la "Tierra de Miranda".

Opina sobre esta noticia nel Tableru d'Anuncies

20/3/2001 Esti pasáu martes 13 de marzu, el conseyeru de cultura de la "Diputación General" (gobiernu autonómicu) aragonés preesentó un anteproyectu de llei que reconoz al aragonés y al catalán como llingües oficiales d'Aragón. Esta cooficialidá ta basada en criterios territoriales, quedando acutada a los territorios onde se falen güei estes dos llingües. El testu provisional va tar dos meses a información pública pa discutise nes Cortes d'Aragón primero d'acabar el mes de xunu. Como mui allá, calcúlase que va tar aprobada pa finales d'esti añu. El martes quedó vista nel "Consejo de Gobierno" pa entrar na fase d'alegaciones. Nel preámbulu fálase de "la realidá multilligüe d'Aragón, onde conviven al llau del castellanu, llingua oficial y mayoritaria en tol terrirtoriu, otres llingües como'l catalán y l'aragonés, coles sos modalidaes y variantes". La llei acuta una parte del territoriu como "zona de cooficialidá del aragonés" y otra como "zona de cooficialidá del catalán", especificando los -conceyos de cada una y dexando'l territoriu que queda como "zona de oficialidá esclusiva del castellanu". Les "zones de cooficialidá" abarquen 206 conceyos; concretamente l'aragonés va ser oficial en 137 pueblos de Uesca y 8 de Zaragoza, y el catalán en 32 de Uesca, 5 de Zaragoza y 24de Teruel. Amás, cada conceyu va poder declarase, si s'aprueba por mayoría absoluta y ta nuna zona billingüe como "zona d'usu preferente" de la so llingua.
De toles maneres, el testu del anteproyectu nun dexa claros munchos aspectos. Diz que los habitantes de les zones declaraes billingües van poder recibir ensiñanza nel so idioma y dirixise nél a l'alministración autonómica y instituciones propies d'Aragón como "El Justicia", pero depués señálase qu'esos derechos van valir tamién pa los aragoneses que vivan na zona esclusiva de castellanu. De la mesma, Javier Callizo, conseyeru de cultura del gobiernu de coalición, recalcó'l continuamente les palabres "voluntariu" y "respetu a les modalidaes". Esto último ye tamién confuso nel testu, porque estrema aragonés y catalán normalizaos, per un llau y "modalidaes" per otru. Los conceyos pueden declarar d'usu preferente una llingua o una modalidá.
Lo que sí ta claro ye que na educación, los alumnos de les zones billingües van tener garantizada la ensiñanza de la so llingua en tolos niveles (yá se fala de crear disciplines universitaries) y dientro del horariu escolar. Amás, nel artículu 24 diz que -en preescolar y primaria- podrán recibir "una parte sustancial" de la so educación na llingua o modalidá que correspuenda si lo piden los padres o tutores y hebia alumnos abondos.
Fuera de les zones de cooficialidá los aragoneses tamién pueden facer trámites cola Alministración nestes llingües, pero'l procedimientu siguirase en castellanu. Nos conceyos cooficiales podrá usase la variante o llingua autóctona cola alministración local.
La llei tamién prevé crear un Conseyu Superior de les Llingues d'Aragón, de 9 espertos, pa planificar la normalización llingüística nun añu, anque fálase tamién de desenvolver en tres años el procesu normalizador.
La toponimia y l'antroponimia tamién se contemplen dientro del apartáu de normalización, señalando la posibilidá de billingüismu.

Opina sobre esta noticia nel Tableru d'Anuncies

15/3/2001 Esti vienres, dia 16, a les 19 hores, la Xunta pola Defensa de la Llingua presenta en Muséu de la Sidra de Nava, la campaña "La Sidra, Como tien que ser" nun actu d'entrada llibre presidíu pol alcalde de Nava, Xulián Fernández Montes. Pa esta campaña, la Xunta edita un llibretín gratuitu, en collaboración cola Mesa Interprofesional de la Mazana y la Sidra Natural y la Conseyería.
Nesti llibretucu, que va repartise de baldre, repásase tolo rellacionao cola terminoloxía de la sidra, la so historia, ellaboración, degustación, etc... asina como del procesu castellanizador que según avanza, estroza y sustituye l'idioma asturianu, sustituye tamién y desvirtúa la cultura de la sidra. Pa falar de la sidra y la so cultura, de la so especificidá asturiana, nun queda más remediu que facelo n'asturianu, afuxendo de la castellanización galopante.

Opina sobre esta noticia nel Tableru d'Anuncies

15/3/2001 Presentóse'l martes l'Antoloxía Poética Asturiana en versión billingüe asturianu-rusu. L'actu tuvo llugar nel Aula Magna de la Universidá d'Uviéu, y nella tuvieron presentes l'Embaxador de la Federación Rusa n'España, Boris Grigorievich Mayorskiy y el Conseyeru de Cultura asturianu, Fernández Vallina. Esta ye una recopilación de poesía asturiana dende 1639 hasta l'actualidá, nuna edición mui curiosa a cargu de Alecsei Yéxenco y Federico Fierro Botas. Ésti últimu, presidente del Colectivu "Manuel Fernández de Castro", falando n'asturianu y rusu, dixo qu'esti llibru espresa les realidaes, sentimientos y ideales del alma d'un pueblu en 400 años. El profesor Yéxenco, coeditor del llibru refirióse a la sociedá rusa como una de les mas cultes del planeta y respetuoses coles realidaes llingüístiques.
Na presentación tuvo tamién Mercedes Álvarez, conceyala del Ayuntamientu de Xixón, que debió quedar descansada depués de calificar al asturianu de "llingua de tená" y xustificar la desapaición de los idiomes pequeños por causes naturales, apelando al "darwinismu llingüísticu".
L'Embaxador, lleó dellos poemes de la obra, en rusu y tamién n'asturianu. Dixo tamién que "Asturies ye un país pequeñu, con una llingua pequeña, pero con un alma pergrande", palabres que-y veníen mui al casu a les del Conseyeru de Cultura, presente tamién nel actu y falando en castellanu, que se refirió a Asturies como una "tierra pequeña, con un idioma pequeñu en comparanza con Rusia, y que yera dientro de la dimensión europea na que garraben otra dimensión".

Opina sobre esta noticia nel Tableru d'Anuncies

15/3/2001 El diputáu de IU nel Parlamentu Asturianu y presidente de la Comisión d'Educación y Cultura, Francisco Valledor, reunióse'l martes en Madrid col Secretariu d'Estáu d'Universidaes pa pidir un emburrión a la creación de la titulación de Filoloxía Asturiana. Al salir de la entrevista, Valledor taba percontentu pola acoyida favorable qu'atopó a unes reclamaciones que yá lleven allanciando munchos años.
El secretariu comprometióse a da-y un tratamientu lo más rápidu posible, aconceyando una subcomisión especial del Conseyu d'Universidaes na que taríen el Rector de la Universidá d'Uviéu y el Conseyeru de Cultura Asturianu. Valledor dixo que'l cursu que vien podíamos tener mui guapamente la titulación

Opina sobre esta noticia nel Tableru d'Anuncies

15/3/2001 El buscador Altavista, que ye ún de los más usaos y populares, acaba de presentar les sos versiones en gallegu, vascu y catalán. La portada d'Altavista y los resultaos de la búsqueda vense nestos tres idiomes. De momentu, nun se sabe qu'haya intención de sacar versión asturiana, anque quiciás seya cuestión de ponese a pedilo. De momentu, los dos únicos buscadores que trabayen col asturianu son el buscador asturianu Ulos?, que da la posibilidá de funcionar dafechu n'asturianu y en castellán y el buscador de Terra, que, na so búsqueda avanzada, permite buscar páxines que tean escrites n'asturianu, anque'l testu que sal ye en castellán

Opina sobre esta noticia nel Tableru d'Anuncies

9/3/2001 (Reis Quarteu - Redacción) Esti día 5 de marzu presentóse en Lisboa l'Añu Européu de les Llingües 2001. Al actu asistieron dellos ministros del gobiernu portugués, representantes de la Comisión Europea y del Conseyu d'Europa, asina como de la Coordinadora Portuguesa del AEL, nel que va tener un papel importante Portugal, y dientro d'ésti, la llingua mirandesa. Toles conferencies sulliñaron la importancia de les llingües na idea de la Europa del futuru, que igual que la de siempre y de güei, tien de tener un calter plural y marcáu pela diversidá llingüística.
La coordinadora portuguesa del AEL 2001, dixo que "nuna europa con cada vez menos fronteres, el Conseyu y la Unión Europea propónenmos cellebrar la diversidá llingüistica y cultural como un valor qu'hai que conservar, porque toles llingües son hermanes en dignidá y son parte de la cultura y civilización europees. Les llingües cambien (...) tienen derechos, y cuando esos derechos nun s'atienden, se traten y se respeten, les persones que les tienen como'l mou especial de representación de les sos referencies materiales y simbóliques, siéntese despreciaos na so esistencia, robaos na so identidá y, por esa mesma razón, munches veces queden más febles, más probes, mancaos y vuélvense gafos". Pa más información ver el web oficial.
Per otru llau, la Universidá de Tras-os-Montes e Alto Douro organiza esti añu unos cursos de branu de llingua y cultura mirandesa, del 23 de xunetu al 11 d'agostu. Estos cursos tienen llugar nel centru de la UTAD de la propia ciudá de Miranda, y van tar dirixíos pola profesora Dª Olinda Santana. Pa solicitar inscripción y/o más información podéis empobinavos a esta dirección de corréu

Opina sobre esta noticia nel Tableru d'Anuncies

8/3/2001 (Redacción) Cúmplese güei'l 106 aniversariu de la muerte d'ún de los meyores poetes en llingua asturiana y, seguramente'l más importante del S. XIX: Xuan Mª Acebal. Nacíu en 1815 n'Uviéu, dedicóse a dellos trabayos industriales hasta que tuvo que colar exiliáu a Francia por militar nes files del carlismu. La poesía d'Acebal, inspirada nos clásicos llatinos, ye bien diferente del tonu hunorísticu que trunfó nos años posteriores, pero nun s'apañó xunta hasta fai pocos años, polo que pasó inxustamente escaecida. Dalgunes de les sos composiciones más famoses son "Cantar y más cantar" o "La Fonte de Fascura", que yá puedes lleer nel recién estrenáu Proyectu Caveda y Nava

Opina sobre esta noticia nel Tableru d'Anuncies

7/3/2001 (Redacción) L' Ayuntamientu de Mieres, va firmar en mes de mayu un conveniu de collaboración cola Academia de la Llingua Asturiana pa "impulsar la normalización llingüística municipal". La nueva conceyala de cultura, Beatriz González, empobinóse per escrito a Miguel Ramos Corrada, presidente de l'Academia pa preparar un conveniu pel que ésta va asesorar llingüísticamente en toles iniciatives y actividaes que se fagan dende l'Ayuntamientu pa normalizar l'usu de la llingua asturiana.
Beatriz González diz qu'ésta ye una iniciativa pionera pa un conceyu que yá foi pioneru na promoción del asturianu. Nel escritu a l'Academia, la responsable del area de cultura comprometióse a facer la rotulación de dependencies y servicios municipales, a la edición de material impresu y a terminar de normalizar la toponimia. Nesti aspectu, hai que remembrar que la comisión d'urbanismu aprobó hai poco una partida pa acuriosar la rotulación toponímica.
Llama l'atención, y diz muncho de la intención normalizadora cola que se trabaya, el fechu de ser Mieres el primer conceyu onde ye la conceyalía d'urbanismu, y non la de cultura, la que s'encarga de la rotulación n'asturianu
Nel futuru conveniu, l'Ayuntamientu oblígase a incorporar a un representante de l'Academia nos xuraos de premios lliterarios municipales y a esparder toles actividaes d'ésta, que va incluyise como entidá collaboradora n'iniciatives culturales de tou tipu

Opina sobre esta noticia nel Tableru d'Anuncies

5/3/2001 (Redacción) El conseyu escolar de la escuela pública La Canal de Lluanco publicó un comunicáu pa denunciar que la baxa por maternidá de la profesora de llingua asturiana, lleva ensin cubrise dende'l 23 de payares de 2000. El centru notificó la baxa nesa fecha, xunto cola solicitú de sustitución, pero la Viceconseyería nun la ufiertó hasta'l 31 de xineru, cola escadiella de que nun-yos constaba que se pidiera sustitución nenguna, anque cuando se llamaba allá per teléfonu, contestaben que nun teníen personal interino con capacitación pa impartir la materia.
Nel comunicáu del conseyu escolar, indiquen que la plaza, que ye compartida con otra escuela pública, axudicóse'l día de febreru, pero al centru nun s'incorporó naide, nin tampoco nun se-yos dio esplicación de si sería por haber renuncia. El casu ye que dende l'Alministración negáronse a volver a sacar la vacante. El comunicáu acaba diciendo qu'esto supón una actuación mui grave, que valió pa anular na práctica l'asignatura de Llingua Asturiana durante tol cursu.
Otra muestra de como se "fomenta" l'asturianu dende'l Gobiernu del Principáu.

Opina sobre esta noticia nel Tableru d'Anuncies

2/3/2001 (Redacción)Los sindicatos SUATEA, FETE-UXT y CC.OO tuvieron güei reuníos cola Academia de la Llingua Asturiana pa tratar del procesu d'escolarización del asturianu. Na reunión, pidida polos propios sindicatos, éstos informaron de les conversaciones cola Conseyería d'Educación y de les dificultaes na puesta en marcha del decretu d'escolarización, na catalogación de los puestos docentes y nel curriculum. Los sindicatos nun descartaron que vayan facer movilizaciones sobre esti tema en feches prosimes.
L'Academia, comprometióse a treslladar esta esmolición al Conseyeru y a facer toles xestiones posibles pa que se cumpla'l marcu llegal. Al mesmu tiempu, la Academia constata la preocupación de los docentes y diz que la situación ye de "bloquéu", talmente como cuando'l sistema educativu dependía del MEC

Opina sobre esta noticia nel Tableru d'Anuncies

2/3/2001 (Redacción) Ayeri, xueves día 1, la Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana conmemoró'l tercer aniversariu de les movilizaciones multitudinaries pa pidir la inclusión de la oficialidá del asturianu na reforma del Estatutu d'Autonomía. La Xunta organizó una concentración nel Paséu de los Álamos d'Uviéu, a la qu'asistieron cerca d'un centenar de persones a pesar de ser un día de fríu y agua.
En palabres de la Xunta, l'Estatutu ta deslexitimáu, por nun reconocer un derechu básicu como ye'l llibre usu del nuestru idioma pola xente, y por nun garantizar la non discriminación por ello. Puedes ver equí el comunicáu oficial de la X.D.L.A.

Opina sobre esta noticia nel Tableru d'Anuncies