Bienveníos al espaciu de la llingua Asturies.com ofrezte, en collaboración con Ramón d'Andrés y Espaciu y Tiempu, información sobre l'actualidá y les novedaes lliteraries referíes a la llingua asturiana. Si tienes dalguna información que crees que paga la pena que seya conocida escribi.

25/2/2000(Redacción Asturies.com) Según informó Andecha Astur, el tribunal constitucional dio-yos la razón nel casu de les candidatures n'asturianu. A esta organización alimitióse-y tamién la so llista al Senáu en Madrid, anque n'Asturies foi refugada. Esta sentencia mara un precedente y rectifica la que nel añu 1996 nun dexó a Andecha presentase a les elecciones. Daquella'l Tribunal decidiera pol votu de calidá del presidente, depués d'un empate na votación.

25/2/2000(Redacción Asturies.com) Dende'l sur del dominiu llingúísticu lléganos una noticia de la celebración d'un Festival de la Canción mirandesa nel pueblu de Palaçuôlo, en Miranda de l Douro. Puedes alcontrar más información na URL que nos apurre un llector mirandés d'Asturies.com

25/2/2000(Redacción Asturies.com) De l'Acaedmia de la Llingua Asturiana lléganos esta nota que reproducimos:

L’anuncia de que’l Tribunal Constitucional almite l’emplegu de la llingua asturiana na presentación de les candidatures a les eleiciones xenerales supón una reconocencia esplícita del nuesu idioma y marca’l camín xustu del so usu xeneralizáu en tolos niveles y estayes. La conducta a toes lluces llamentable de la Xunta Electoral d’Asturies queda asina albentestate y apaez ante los asturianos como’l niciu más claru del reaccionarismu estremáu a que nos tienen avezaos dellos funcionarios fechos al usu d’un vieyu réxime negador de los drechos de los pueblos y al empar incapaz de ver les nueves coordenaes culturales. L’Academia una vegada más llama a les fuerces polítiques asturianes al gran pautu que lleve a la reconocencia esplícita de la oficialidá de la llingua asturiana, únicu camín que torga les displicencies y abusos de los que deberíen trabayar pol bon entendimientu. Uviéu 25.2.2000 Academia de la Llingua Asturiana

18/2/2000(Ramón d'Andrés) Como yá ocurrió n'otres ocasiones, la Xunta Electoral refugó les candidatures de dellos partíos políticos pol simple fechu de tar redactaes en llingua asturiana. En concreto, ye'l casu d'Andecha Astur y del Bloque d'Izquierda Asturiana, qu'amparándose nel espíritu de la Constitución Española, nel artículu 4 del Estatutu d'Autonomía y nel ampliu articuláu de la Llei d'Usu y Promoción del Asturianu, presentaron les sos candidatures nuna llingua na que teóricamente los ciudadanos puen espresase llibremente.

El BIA escoyó'l camín de presentase en llingua castellana, y hasta güei quedaba pendiente'l casu d'Andecha Astur, qu'aporfiaba en facer valir el derechu a la llibre espresión llingüística. Esti partíu políticu piensa recurrir ante'l Tribunal Superior de Xusticia d'Asturies, y si ficiere falta, pidir l'amparu al Tribunal Constitucional. El recursu d'Andecha Astur sofítase nel fechu de que diverses instancies oficiales del Principáu tienen almitío n'otres ocasiones documentación en llingua asturiana, y mesmamente nes pasaes elecciones autonómiques de 1999, delles Xuntes Electorales locales aceptaron candidatures na nuestra llingua.

Ye llamentable que dende los poderes públicos non solo nun se faiga por respetar la llei, sinón qu'amás practícase la censura intolerante con aquellos que nun s'espresen en castellanu. Ye evidente qu'esti estáu de coses tan intolerable tien que camudar.

18/2/2000(Redacción Asturies.com) L'Academia de la llingua fíxonos llegar un comunicáu que reproducimos íntegru:

La Xunta electoral, siguiendo la so llarga hestoria d'insensibilidá a lo asturiano, de nueu reprime l'emplegu de la llingua refugando la posibilidá de dir a les elecciones a los partíos políticos que presenten la documentación nesti idioma.

Pencima de toles consideraciones la Xunta electoral, en llugar de dir a la gueta d'un camín de tolerancia y espíritu de bon entendimientu, escueye la vía de la represión llingüística convirtiendo en xirigoncia la lletra y l'espíritu del Estatutu d'Autonomía qu'afita que l'asturianu "gozará de protección" al mesmu tiempu que se "dará puxu al so usu". Perguapa manera de protexer. Curiosa manera de da-y puxu prohibiéndolu. Talmente paez que'l sarcasmu s'asitia na interpretación con que miren l'espíritu constitucional y estatutariu. Llamentablemente esa ye la llegalidá que fai a los asturianos estranxeros na propia tierra, incapaces d'emplegar la propia llingua nes rellaciones formales cola Alministración, víctimes d'unes lleis que tienen executores contrarios a la llectura más bonable.

Esti fechu, de toes maneres, amuesa hasta qué puntu la llamada llei d'usu y proteición nun respuende a les necesidaes reales de los ciudadanos y fai ver que l'únicu camín que pue torgar a los represores nun pasa per un llamamientu a la bona disposición y a l'aplicación intelixente de les normes. Si dalgo dexen claro les continues ofenses a los asturianos ye que tenemos que nos dar la llexislación esplícita y afayadiza pa que la discriminación nun seya la moneda con que davezu se nos pague.

L'Academia de la Llingua Asturiana, una vegada más, fai un llamamientu a les fuerces polítiques a qu'afonden na problemática cultural del país y que sepan qu'esa torga continua al drechu d'espresión na propia llingua cinca fondamente a la so mesma credibilidá democrática.

Nun pue falase, per otru llau, de naguar por una voz propia y con puxu nenyuri si, al empar, lo que se fai ye favorecer, coles inhibiciones o actitúes actives, que torguen el llogru de la oficialidá de la llingua, únicu encontu a la escontra de la interpretación restrinxente de la llegalidá.

18/2/2000(Redacción Asturies.com) Estos últimos díes vienen pareciendo nos papeles diferentes noticies relatives a la non almisión per parte de la Xunta Electoral d'Asturies de les candidatures de les formaciones polítiques Andecha Astur y Bloque de la Izquierda Asturiana. Según parez, el motivu alegáu pa tornar diches candidatures ye esclusivamente que foron presentaes n'asturiano.

Desde la Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana consideramos qu'estos fechos resulten d'una enorme gravedá, puesto que la Xunta Electoral, nun exerciciu d'absoluta irresponsabilidá política, ye capaz a apostalgar un derechu democráticu básicu -como ye'l de poder presentase a unes elecciones- por cuenta de dar prioridá a una lectura restrictiva del Estatutu d'Autonomía, que ye la que-y fai ver "defectu de forma" na presentación de les candidatures referíes. Na Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana creyemos que la democracia ye dalgo más que votar cada cuatro años, pero tamién sabemos que poder votar y ser votáu ye un derechu fundamental dientro de cualquier réxime que s'aproclame democráticu.

Si esa democracia de lo que tanto vamos sentir falar dicá les elecciones fuere daqué más qu'una palabra lluella en boca de los que nun acaben de creyer nello, los apregonadores de les bondaes del réxime seríen los primeros en llevantar la voz en contra d'una inxusticia tan flagrante como la que se ta cometiendo n'Asturies estos díes, y qu'hai qu'enunciar en tola so crudeza: a un grupu de ciudadanos niégase-yos un derechu democráticu básicu, como ye'l de poder presentase a unes elecciones, por daqué tan natural como ye presentar una candidatura na llingua propia de la so comunidá.

La incapacidá de los responsables de la Xunta Electoral pa llevar alantre'l so llabor en sin sectarismos, y la so ceguera pa estremar lo fundamental de lo secundario, nun fai más que dar la razón a la Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana nún de los sos planteamientos más aneyos: mentres que la llei nun reconoza la oficialidá de la llingua asturiana la democracia n'Asturies siguirá acoxando, porque una importante porción d'asturianos y asturianes nun tendrá reconocíos los sos derechos básicos. Y esto, señores cantores de les glories democrátiques cuatriennales, esto ye una demanda social.

18/2/2000(Redacción Asturies.com) Reproducimos darréu'l comunicáu integru unviáu por Andecha Astur:

La "Junta Electoral Provincial de Asturias", vien de refugar les candidatures d'Andecha Astur al Congresu y al Senáu por tar presentaes en llingua asturiana.
Esti fechu torna a poner n'evidencia la falta de llibertaes y drechos democráticos internacionalmente reconocíos que carez el Pueblu Asturianu, darréu que nel intre nel qu'ésti decide utilizar la so propia llingua perde los sos drechos más ellementales, nesti casu concretu'l de poder participar nunos comicios elleitorales. Andecha Astur atalanta qu'esti nueu actu represivu se-y aplica a ella comu organización, pero qu'en rialidá tien comu oxetu al conxuntu los asturianos/es, a los que se-yos recuerda d'esta meinte, que la utilización de la so llingua acarreta camudar en ciudadanos de segunda categoría, ensin drecho civiles.

D'otra miente, Andecha Astur anuncia la so intención de recurrir esta resolución de la Xunta Elleitoral, tando dimpuesta a aprotar fasta les consecuencies caberes, nel comencimientu de que nun pue permanecese impasible delantre de fechos comu'l presente. Comu se remembrará, nes anteriores elleiciones estatalestamién foren refugaes les candidatures d'Andecha Astur, aportandose fasta'l Tribunal Costitucional y el d'Estrasburgu, algamándose, si non la reconocencia dafechu de los nuesos drechos comu Pueblu, sí una reconocencia esplícita (na mesma resolución del Tribunal Costitucional apaez) de lo inregular de la situación que carecemos n'Asturies, onde la represión llingüística fundamentase única y esclusivamente na falta d'una llexislación que reconoza la oficialidá de la llingua asturiana.

Per otru llau, nesta ocasión esisten dos importantes novedaes xurídiques, la primera la esistencia d'una "Llei del Bable", cuya utilidá rial sedrá puesta n'entedichu de caltenese esta refuga de candidatures, y la esistencia de precedentes llegales, comu ye la aceutación poles Xuntes Elleitorales de Fastera d'Avilés y Cangues d'Onís, de les candidatures n'asturianu presentaes por Andecha Astur nes pasaes elleiciones de conceyu, colo que queda n'evidencia que la refuga o non de les nueses candidatures ye un fechu arbitrariu dafechu que nun depende más que de la voluntá y actitú democrática de les respeutives Xuntes Elleitorales.

18/2/2000(Redacción Asturies.com) Dende'l Bloque de la Izquierda Asturiana decidióse presentar la documentación con una versión en castellanu pa evitar asina ser escluyíos de la convocatoria electoral. En dellos comunicaos del Bloque critícase la decisión de la Xunta y anunciase un recursu. Puedes alcontralos na web d'esta formación en www.bia-asturies.org

13/2/2000(Redacción Asturies.com) Según noticies acabante llegar a la nuesa redacción la Xunta Electoral refugó la validez de les candidatures de los partíos Andecha Astur y Bloque de la Izquierda Asturiana a les elecciones xenerales del 12 de marzu por tra presentada la documentación n'asturianu. Les dos formaciones polítiques anunciaron que van recurrir la decisión. Alcontrarás más información nesta sección la selmana qu'entra.

13/2/2000(Redacción Asturies.com) La Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana y la Xunta Moza presenten les sos actividaes del Conceyu d'Avilés el xueves 17 nel Club de Prensa de La Nueva España. Nel actu van intervenir miembros de la Coordinadora d'Asturies y de la Xunta local.

11/2/2000(Redacción Asturies.com) El curtiu metraxe Malu del asturianu Ramon Lluis Bande ganó'l Festival Internacional de San Roque na categoría de 16 mm. Esta cinta yá fora premiada nel Festival de Cine de Xixón.

11/2/2000(Redacción Asturies.com) Un bretón asitiáu en Kenper, mui activu dende cuantayá en llingua-list ta acante crear mándanos esta nota: "Acabo de crear dos nuevas listas: una en español sobre la lengua bretona (para suscribir: brezhoneg-subscribe@club.voila.fr) y otra en francés sobre la lengua asturiana (para suscribir: llingua-abonnement@club.voila.fr). Os indico las lenguas que usaré pero admitiré otras (catalán, asturiano, bretón, etc.). Mandaré noticias al menos una vez a la semana pero cuento también con vosotros. "
Dende Asturies.com deseámos-y suerte a la iniciativa y ofrecemos la nuesa collaboración.

4/2/2000(Redacción Asturies.com) Esti ye'l títulu del llibru que va espubluizar d'equí a poco l'Academia de la Llingua Asturiana. trátase d'apurrir a la xente interesao y a les instituciones locales y autonómicos.

Los nomes que se van incluyir, según anunció en rueda de prensa'l presidente de l'Academia, Xosé Lluís garcía Arias, respeten dafechu la tradición local. Arias tamién aclaro qu'anque'l llibru ta fechu con muncha rigurosidá gracies al llabor d'años de decenes de persones "l'Academia ta dispuesta a atender toles suxerencies" pa corrixir los posibles errores.

Espérase qu'esti llibru sía un preséu de igua y normalización de la toponimia d'Asturies desque hasta a gora nunhabía más qu'un llibru similar editáu pol Principáu d'Asturies, que taba estráu de tracamundios y namás incluyía los nomes de parroquies y conceyos.

4/2/2000(Ramón d'Andrés) Na primer xornada del Seminariu de la Revista "Lliteratura", celebráu en Xixón los pasaos 26, 27 y 28 de xineru, intervieno la escritora Carmen Gómez Ojea cola conferencia titulada "La creación literaria". Al finar la l'actu, el tamién escritor Vicente García Oliva dio a conocer la so traducción d'un cuentu de Gómez Ojea al asturianu, fechu novedosu que foi perbién recibíu pol públicu.

4/2/2000(Ramón d'Andrés) El conocíu escritor en llingua asturiana, Milio Rodríguez Cueto (Malabo, 1962), ganó'l pasáu día 27 de xineru'l Premiu Edebé de Lliteratura Xuvenil, col rellatu en llingua castellana tituláu "Mimí al volante", un entreteníu alegatu escontra la manipulación de los medios de comunicación. Con esta obra, Milio Rodríguez Cueto fai aumentar la so llarga producción, qu'inclúi sobre manera narrativa curtia y llarga, asina como ensayu. El Premiu Edebé convócalu añalmente la Editorial del mesmu nome.

Dase la circunstancia de qu'a esti Premiu puen presentase obres escrites en castellanu, catalán, gallegu y vascu, pero non n'asturianu, porque nun ye idioma oficial. Al conocese esti galardón, los asistentes al Seminariu de la Revista "Lliteratura", en Xixón, interrumpieron un actu p'aplaudir la noticia. Ye curioso mentar el fechu de que la escritora Carmen Gómez Ojea (agora traducida al asturianu) foi una de les ganadores del Premiu Edebé fai dellos años.