El Samartín y la Matanza

Nuna sociedá cada vegada más urbana como la nuesa puede que a daquién y faiga hasta gracia eso de la matanza del gochu, pero nes aldees, nos pueblos y nes caseríes la matanza ye un momentu perimportante. El gochu ye la provisión de carne qu'una familia de llabradores tien pa munchos meses y la comercialización de los sos productos ye un incentivu económicu pergrande pa munches pequeñes empreses distribuyíes peles zones rurales.

El gochu foi, dende la más remota antigúedá, un animal casique sagráu, non sólo n'Asturies, sinón en tola Europa occidental. Podríemos dicir ensin miéu a equivocamos que lo mesmu que'l güe ("toro" en castellanu) ye l'animal totémicu de la Europa mediteranea, el gochu, tanto na so versión de casería como la salvaxe( el gochu montés, tamién llamáu n'Asturies xabalín o xabaril), ye l'animal totémicu de la Europa Atlántica a la qu'Asturies pertenez.

La matanza d'esti animal, o la so caza nel casu del xabalín, ye un momentu determinante na vida de los pueblos d'esta parte d'Europa. N'arqueoloxía, en grabaos, figures, representaciones... topamos repetíes veces escenes de la matanza y de la caza. Nes antigües sagues irlandeses son continues les referencies a les engarradielles de los guerreros que se peleaben por algamar lo que llamaben la parte del campeón, lo más rico del gochu; los xamones o perniles.

Na tradición asturiana el gochu tien por tanto un valir especial. Al animal solo se-y pide qu'engorde y que coma. A cambiu tendrá una muerte violenta coincidiendo col tiempu de Samartín. D'ehí el famosu dichu A tou gochín-y llega'l so samartín.

La matanza ye un momentu impactante, un auténticu sacrificiu nel sentíu más bíblicu. poro, nun falten voces perhí que pidena una muerte más hunanitaria del probe gochu. Nun sabemos si les matances del añu 2.020 se fadrán mangándo-y al gochu dos pinces eléctriques de les bateria'l coche, nes oreyes del animal. Home, nun creo que seya pa tanto...pero les tradiciones evolucionen.

Xurde Nel G. Morán